बीरगंज २१ चैत्र/ आयातित विकासे बिउले विस्थापित गर्न थालेपछि बाराको कचोर्वा गाविसका किसानहरु रैथाने बिउ जोगाउन सक्रिय बनेका छन । बाँकी समाचार........
गाँउका किसानहरु बिउ बैक स्थापना गरेर रैथाने बिउ जोगाउन सक्रिय बनेका हुन । विदेशबाट आयात हुने विकासेले स्थानीय बिउलाई विस्थापित गरेर कृषि उत्पादन समेत घटन थालेपछि किसानहरु ६ बर्षघि देखि संरक्षण अभियानमा जुटेका हुन । किसानहरुलाई जैविक विविधता अनुसन्धान तथा विकासकालागि स्थानीय पहल नामक संस्थाले रैथाने बिउको संकलन, प्रशोधन र संरक्षणमा सहयोग गर्दै आएको छ । बिउ जोगाउन किसानले गाउमा सामुदायिक बिउ बैक स्थापना गरेका छन । बैकमा ५४ प्रकारका स्थानीय जातका धान, जुनेलो, कोदो जस्ता खाद्यान्न र विभिन्न जातका घिरौला, रहर, फर्सी, लौका, कुभिण्डो, सिमी जस्ता तरकारी र तेलहन बाली र जडिबुटीको बिउ संकलन गरेर राखिएको कृषि विकास तथा संरक्षण समाजका अध्यक्ष रामइकवाल यादवले बताउनुभयो । किसानले माटो, काठ र बासका भाडामा राखेर बिउ सुरक्षित तुल्याउने गरेका छ । जिल्लाका विभिन्न गाविसमा किसानले खे तिगर्दै आएका बिउ संकलन गरेर परिक्षण बैकले किसानलाई बिउ वितरण गर्दै आएको छ । उत्पादन राम्रो देखिएको बिउ अन्य किसानलाई वितरण गर्ने यादवले जानकारी दिनुभयो । 'लोप हुने अवस्थामा पुगेका र थोरै किसानले सानो क्षेत्रमा मात्र खेति गर्दै आएको बालीको बिउ संरक्षणमा जोड दिएको छ ।'यादवले भन्नुभयो । उत्पादन राम्रो देखिएको बिउ बृद्धि गरेर गाउका अन्य किसानलाई समेत वितरण गरिने गरिएको बताइएको छ । बैकमा रहेका मध्ये कचोर्वा ४, कचोर्वा ५ र कचोर्वा १२५ जातको धानको बिउ स्थानीय किसानले प्रयोग गर्दै आएका छन । बैकको बिउको उत्पादन समेत राम्रो रहेकाले किसानले मन पराएको यादवले बताउनुभयो । जैविक विविधता अनुसन्धान तथा विकासकालागि स्थानीय पहलको सहयोगमा किसानले रैथाने दुधिसरो र हर्दिनाथ १ मा क्रस गरेर किसानले नया जातको बिउ बिकास गरेका हुन । बैकले समुहका किसानलाई सुलभ मुल्यमा बिउ वितरण गर्ने गरेको छ । किसानले बाली भित्र्याएपछि बैकबाट लिएको बिउको डेढ गुना बढी बुझाउनु पर्छ । यादवले भन्नु भयो । देशबाट आयातित बिउबाट उत्पादन कम हुने र रोगकिराको प्रकोप समेत बढी देखिन थालेपछि रैथाने बिउको संरक्षण गर्नु परेको कचोर्वाका अर्का किसान रुपनारायण यादवले बताउनुभयो । रैथानेमा खडेरी र रोग व्यादीको प्रकोप सहन सक्ने क्षमता बढी हुने र उत्पादन समेत राम्रो हुने यादवको भनाई छ । रैथाने जातको खाधान र तरकारीको स्वाद र बास्ना समेत राम्रो हुने उनले बताए । परम्परा देखि प्रयोग गर्दै आएकाले रैथाने बिउमा किसानको आकर्षा देखिएको यादवले बताए ।
गाँउका किसानहरु बिउ बैक स्थापना गरेर रैथाने बिउ जोगाउन सक्रिय बनेका हुन । विदेशबाट आयात हुने विकासेले स्थानीय बिउलाई विस्थापित गरेर कृषि उत्पादन समेत घटन थालेपछि किसानहरु ६ बर्षघि देखि संरक्षण अभियानमा जुटेका हुन । किसानहरुलाई जैविक विविधता अनुसन्धान तथा विकासकालागि स्थानीय पहल नामक संस्थाले रैथाने बिउको संकलन, प्रशोधन र संरक्षणमा सहयोग गर्दै आएको छ । बिउ जोगाउन किसानले गाउमा सामुदायिक बिउ बैक स्थापना गरेका छन । बैकमा ५४ प्रकारका स्थानीय जातका धान, जुनेलो, कोदो जस्ता खाद्यान्न र विभिन्न जातका घिरौला, रहर, फर्सी, लौका, कुभिण्डो, सिमी जस्ता तरकारी र तेलहन बाली र जडिबुटीको बिउ संकलन गरेर राखिएको कृषि विकास तथा संरक्षण समाजका अध्यक्ष रामइकवाल यादवले बताउनुभयो । किसानले माटो, काठ र बासका भाडामा राखेर बिउ सुरक्षित तुल्याउने गरेका छ । जिल्लाका विभिन्न गाविसमा किसानले खे तिगर्दै आएका बिउ संकलन गरेर परिक्षण बैकले किसानलाई बिउ वितरण गर्दै आएको छ । उत्पादन राम्रो देखिएको बिउ अन्य किसानलाई वितरण गर्ने यादवले जानकारी दिनुभयो । 'लोप हुने अवस्थामा पुगेका र थोरै किसानले सानो क्षेत्रमा मात्र खेति गर्दै आएको बालीको बिउ संरक्षणमा जोड दिएको छ ।'यादवले भन्नुभयो । उत्पादन राम्रो देखिएको बिउ बृद्धि गरेर गाउका अन्य किसानलाई समेत वितरण गरिने गरिएको बताइएको छ । बैकमा रहेका मध्ये कचोर्वा ४, कचोर्वा ५ र कचोर्वा १२५ जातको धानको बिउ स्थानीय किसानले प्रयोग गर्दै आएका छन । बैकको बिउको उत्पादन समेत राम्रो रहेकाले किसानले मन पराएको यादवले बताउनुभयो । जैविक विविधता अनुसन्धान तथा विकासकालागि स्थानीय पहलको सहयोगमा किसानले रैथाने दुधिसरो र हर्दिनाथ १ मा क्रस गरेर किसानले नया जातको बिउ बिकास गरेका हुन । बैकले समुहका किसानलाई सुलभ मुल्यमा बिउ वितरण गर्ने गरेको छ । किसानले बाली भित्र्याएपछि बैकबाट लिएको बिउको डेढ गुना बढी बुझाउनु पर्छ । यादवले भन्नु भयो । देशबाट आयातित बिउबाट उत्पादन कम हुने र रोगकिराको प्रकोप समेत बढी देखिन थालेपछि रैथाने बिउको संरक्षण गर्नु परेको कचोर्वाका अर्का किसान रुपनारायण यादवले बताउनुभयो । रैथानेमा खडेरी र रोग व्यादीको प्रकोप सहन सक्ने क्षमता बढी हुने र उत्पादन समेत राम्रो हुने यादवको भनाई छ । रैथाने जातको खाधान र तरकारीको स्वाद र बास्ना समेत राम्रो हुने उनले बताए । परम्परा देखि प्रयोग गर्दै आएकाले रैथाने बिउमा किसानको आकर्षा देखिएको यादवले बताए ।
No comments:
Post a Comment